Mw. Ritsema - Dhr. Zwaneveld (Interne competitie 1998)
analyse door Sander Sprik (eerder verschenen in het clubblad, 2001)

De Hoogezandse schaakclubs hebben in de loop der jaren diverse schaakgrootheden voortgebracht, waarvan twee wereldfaam hebben bereikt: mevrouw Ritsema en de heer Zwaneveld. Ritsema verwierf roem als eerste vrouwelijke redactrice van schaaktijdschrift Informator, waarvoor ze jarenlang analyses schreef. In het Russisch. De heer Zwaneveld legde Max Euwe in menig tweekamp om het Nederlands kampioenschap het vuur aan de schenen, maar werd helaas telkens gediskwalificeerd wegens ongeoorloofd medicijngebruik tijdens de partij.

Helaas hebben we deze helden al enige tijd niet meer op de clubavond mogen ontmoeten. Daarom publiceren we hierbij als eerbetoon een analyse van hun laatste onderlinge treffen, dat plaatsvond in de interne competitie van 1998.

1. h2-h4 h7-h6

Het gesloten Armeens is weer op het bord verschenen, een opening waarin zowel Ritsema als Zwaneveld hun sporen hebben verdiend. De strijd om veld g5 is reeds in alle hevigheid losgebarsten.

2. f2-f4 f7-f6

Tot zover bekende zetten, alles draait om de controle over het cruciale veld g5.

3. Th1-h3!!

Ritsema verlaat als eerste de gebaande paden en komt met een ijzersterk nieuwtje. De theorie geeft hier 3.Pf3 als beste voortzetting, zoals gespeeld werd in de match Karpov-Kasparov (Moskou, 1983, zevende partij). Ritsema merkte achteraf terecht op dat 3.Pf3 de dame afsnijd van veld g4.

3. … e7-e6

A tempo gespeeld! Zwaneveld gaf toe deze stelling thuis op het bord te hebben gehad en tot in detail te hebben bestudeerd. Veld e7 wordt vrijgemaakt voor de loper.

4. Th3-g3

Neemt veld g7 onder vuur, de achilleshiel van zwart. Zwart staat voor de lastige keuze: Th7 of Kf7?

Inmiddels was op alle andere borden snel tot remise besloten, de aanwezigen wilden niets missen van dit epische duel tussen deze giganten uit de Hoogezandse schaakgeschiedenis.

4. … Ke8-f7

Dekt g7, maar doet vrijwillig afstand van de rokade. Naderhand merkte Zwaneveld op dat de rokade sowieso een overschatte zet is, een mening die ook door Ritsema gedeeld wordt. Zij rokeert uit principe nooit.

Tijdens de analyse na afloop van de partij gaf Zwaneveld overigens de voorkeur aan 4…Th7 (in plaats van het gespeelde 4….Kf7), met het plan om op (lange) termijn de torens te verbinden op de zevende rij!

5. Pg1-h3

Voert de spanning verder op. In aanmerking kwam ook 5.e4, om de dame vervolgens naar naar g4 te brengen.

5. … Lf8-e7

Een siddering trok door de speelzaal bij deze krachtzet van Zwaneveld. Wordt het witte openingsspel hier weerlegd? Ritsema verzonk in diep gepeins.

6. d2-d3!

De loper op c1 wordt in het spel betrokken. Wit controleert g5 en lijkt de overhand te krijgen.

6. … a7-a5!!

Met het plan om de toren later (na het verder doorschuiven van de pion) naar a5 te brengen.

7. a2-a4

Scherp gespeeld. Ritsema doorziet de zwarte bedoelingen en maakt a5-a4 onmogelijk.

7. … Ta8-a6

En in wederzijdse tijdnood werd hier tot remise besloten.

1/2 - 1/2

Een partij van groot theoretisch belang, die aantoont dat het gesloten Armeens voor zowel zwart als wit volop kansen biedt. Ritsema en Zwaneveld hebben duidelijk gemaakt dat deze opening naast thematisch (de strijd om veld g5) ook heel scherp gespeeld kan worden.